५) सूक्ष्म अर्थशास्त्राची व्याप्ती
अ) वस्तूच्या किंमत निश्चितीचे सिद्धांत
ब) आर्थिक वृद्धी व विकासाचे सिद्धांत
क) सर्वसाधारण किंमत पातळी सिद्धांत
ड) उत्पन्न व रोजगार सिद्धांत
पर्याय : १) फक्त अ
२) अ,ब,क
३) ब,क,ड
४) अ,क,ड
उत्तर : १) फक्त अ
६) स्थूल अर्थशास्त्राशी संबंधित विधान ……..
अ) स्थूल अर्थशास्त्र संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचा अभ्यास करते.
ब) स्थूल अर्थशास्त्र विशिष्ट घटकावर आधारित.
क) स्थूल अर्थशास्त्र एकूण घटकाच्या वर्तनाशी आणि
त्यांच्या कार्यपद्धतीशी संबंधित
ड) स्थूल अर्थशास्त्र हे आर्थिक समस्या सोडविणाऱ्या धोरणांची
चर्चा करणारे शास्त्र
पर्याय : १) अ,ब,क,ड २) अ,ब,क
३) ब,क,ड ४) अ,क,ड
तर्क विधान (ब) : विभाजन पद्धत म्हणजे एका घटकाचा अभ्यास नसून
संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचा अभ्यास होय.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण
आहे.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान
‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर : विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान (अ) : स्थूल अर्थशास्त्रात सर्वसाधारण किंमत पातळी निश्चिती व त्यातील बदल यांचा अभ्यास असतो.
तर्क विधान (ब) : पण वस्तूची किंमत निश्चिती व उत्पादन घटकांच्या किंमत निश्चितीचा
अभ्यास असतो.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’
चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर :
दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
३)
विधान (अ) : सूक्ष्म अर्थशास्त्रात वैयक्तिक
घटकांचा अभ्यास केला जातो.
तर्क विधान (ब) : स्थूल अर्थशास्त्रात समग्र घटकांचा अभ्यास केला जातो.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण
आहे.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’
चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर
: दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
४) विधान
(अ) : सूक्ष्मलक्षी अर्थशास्त्रीय विश्लेषण
म्हणजे आंशिक समतोलाचे विश्लेषण होय.
तर्क विधान (ब) : आंशिक समतोलात एक उपभोक्ता, एक उत्पादन संस्था, विशिष्ट
उद्योग इ.
वैयक्तिक आर्थिक घटकांच्या समतोलाचे विश्लेषण केले जाते.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क
विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण करते.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’
चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर : दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण करते.
५) विधान (अ) : सूक्ष्म अर्थशास्त्रात उत्पन्न व रोजगार सिद्धांत यांचे विश्लेषण करते.
तर्क विधान (ब) : स्थूल अर्थशास्त्र एकूण घटकांच्या
वर्तनाशी आणि त्यांच्या कार्यपद्धतीशी संबंधित आहे.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क
विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण करते.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’
चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर :
विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क
विधान ‘ब’ सत्य आहे.
६) विधान
(अ) : स्थूल अर्थशास्त्र सर्वसाधारण
किमतीचे विश्लेषण करते.
तर्क विधान (ब) : स्थूल अर्थशास्त्रात वस्तू व
सेवांच्या किंमत निश्चितीच्या सिद्धांताचा अभ्यास केला जातो.
पर्याय :१) विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क
विधान ‘ब’ असत्य आहे.
२) विधान ‘अ’ असत्य आहे, पण तर्क विधान ‘ब’ सत्य आहे.
३) दोन्ही विधाने सत्य असून, विधान ‘ब’ विधान ‘अ’ चे योग्य स्पष्टीकरण
करते.
४) दोन्ही विधाने सत्य असून विधान ‘ब’ विधान ‘अ’
चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
उत्तर :
विधान ‘अ’ सत्य आहे, पण तर्क
विधान ‘ब’ असत्य आहे.
प्रश्न १. ड) आर्थिक पारिभाषिक शब्द सूचवा.
१) अर्थव्यवस्थेची अशी शाखा जी अर्थव्यवस्थेच्या लहान भागाशी
संबंधित आहे.
उत्तर :
सूक्ष्म अर्थशास्त्र
२)
अर्थव्यवस्थेतील सद्यस्थितीत उत्पादित केलेल्या सर्व वस्तू व सेवांच्या किंमतीची
सरासरी …..
उत्तर :
सर्व साधारण किंमत पातळी
३)
लोकांना सर्वाधिक प्राधान्याने हव्या असणाऱ्या वस्तूंचे उत्पादन होणे.
प्रश्न १ इ) विसंगत शब्द ओळखा :
१) सूक्ष्म अर्थशास्त्राची वैशिष्टे : किंमत सिद्धांत, विभाजन पद्धत, राशी पद्धत, मर्यादित व्याप्ती.
उत्तर : राशी पद्धत
प्रश्न १ ई) विधाने पूर्ण करा.
१) आर्थिक कल्याणाचे सिद्धांत प्रामुख्याने ………
अ)
साधन सामग्रीच्या कार्यक्षम वाटपाशी संबंधित आहे.
ब)
उत्पादन घटकाशी संबंधित आहे.
क)
वस्तूच्या किंमत निश्चितीशी संबंधित आहे.
ड)
उत्पादन क्षेत्रातील कार्यक्षमतेशी संबंधित आहे.
उत्तर :
उत्पादन क्षेत्रातील कार्यक्षमतेशी संबंधित आहे.
२) स्थूल
अर्थशास्त्र ही अर्थशास्त्राची शाखा ……….
अ) अंशतः अर्थशास्त्राचे विश्लेषण करते.
ब)
संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचे विश्लेषण करते.
क) मिश्र अर्थव्यवस्थेचे विश्लेषण करते.
ड)
राजकीय अर्थव्यवस्थेचे विश्लेषण करते.
उत्तर :
संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचे विश्लेषण करते.
प्रश्न २. ब) फरक स्पष्ट करा.
१) विभाजन पद्धत व राशी पद्धत :
|
अ.क्र. |
विभाजन
पद्धत |
राशी
पद्धत |
|
१. अर्थ
|
संपूर्ण
अर्थव्यवस्थेचे लहानात लहान आर्थिक घटकांमध्ये विभाजन करून त्यांचा तपशीलवार अभ्यास करण्यासाठी सूक्ष्म अर्थशास्त्राद्वारे वापरली जाणारी पद्धत म्हणजे विभाजन पद्धत होय. |
संपूर्ण
अर्थव्यवस्थेतील लहानात लहान आर्थिक घटकांच्या बेरजेच्या स्वरूपातील एकूण परिमाणाचा अभ्यास करण्यासाठी स्थूल अर्थशास्त्राद्वारे वापरली जाणारी पद्धत म्हणजे राशी पद्धत होय. |
|
२
स्वरूप |
आर्थिक
चलांच्या व्यक्तिगत परिमाणांच्या अभ्यासासाठी विभाजन पद्धतीचा वापर केला जातो. |
आर्थिक
चलांच्या समुच्चयात्मक परिमाणांच्या अभ्यासासाठी राशी पद्धतीचा वापर केला जातो. |
२) आंशिक समतोल आणि सर्वसाधारण समतोल :
|
अ.क्र. |
आंशिक समतोल |
सर्वसाधारण समतोल |
|
१. अर्थ |
सूक्ष्म
अर्थशास्त्रात अर्थव्यवस्थेतील विशिष्ट घटकाचा समतोल स्पष्ट करणारा समतोलाचा
प्रकार म्हणजे आंशिक समतोल होय. |
स्थूल
अर्थशास्त्रात संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचा समतोल स्पष्ट करणारा समतोलाचा प्रकार
म्हणजे सर्वसाधारण समतोल होय. |
|
२. स्वरूप |
आंशिक समतोलात
इतर परिस्थिती कायम असल्याचे गृहीत मानून आर्थिक चलांमध्ये परस्परावलंबन
नसल्याचे गृहीत धरले जाते. |
सर्वसाधारण
समतोलात सर्व घटक इतर सर्व घटकांशी संबंधित असल्याचे गृहीत मानून आर्थिक
चलांमध्ये परस्परावलंबन असल्याचे गृहीत धरले जाते. |
Share
Very wel sir
ReplyDeleteMast aahe pan jast deep aahe
ReplyDelete