MAHARASHTRA STATE BOARD OF SECONDARY AND HIGHER SECONDARY EDUCATION,  PUNE

HIGHER SECONDARY CERTIFICATE EXAMINATION

Model Q. paper INTERNAL EXAMINATION (2021 – 2022) 

दिनांक :                                        इयत्ता १२ वी (कला व वाणिज्य)                                          वेळ – १ तास

परीक्षा क्र.                                          विषय – अर्थशास्त्र (४९)                                                 गुण – २० 

 




प्रश्न क्र.

प्रश्न १

प्रश्न २

प्रश्न ३

प्रश्न ४

प्रश्न ५

एकूण २०

गुण

 

 

 

 

 

 

 

प्रश्न १  योग्य पर्याय निवडा.                                                     

१. सूक्ष्म अर्थशास्त्राची व्याप्ती

अ) वस्तूच्या किंमत निश्चितीचे सिद्धांत  ब) आर्थिक वृद्धी व विकासाचे सिद्धांत

क) सर्वसाधारण किंमत पातळी सिद्धांत   ड) उत्पन्न व रोजगार सिद्धांत

पर्याय : १) फक्त अ  २) अ,ब,क   ३) ब,क,ड    ४) अ,क,ड

उत्तर : ________________

२. स्थूल अर्थशास्त्राची व्याप्ती .

अ) उपभोग फलन          ब) गुंतवणूक फलन  

क) वैयक्तिक मागणी       ड) रोजगार पातळी   

पर्याय :      १) अ,ब,ड    २)  ब,क,ड     ३) फक्त ड   ४) फक्त क   

उत्तर  : ______________

३. वस्तुभेद हे या बाजारपेठेत शक्य असते.

अ) मक्तेदारी        ब) मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा     क)  पूर्ण स्पर्धा      ड) अल्पाधिकार  

पर्याय : १) अ,ब,क         २) अ आणि ब   ३) फक्त ब       ४) फक्त अ

उत्तर  : _________________

४. घटत्या सीमांत उपयोगीतेचे अपवाद

अ) संस्थात्मक साधन       ब) छंद      क) कंजूष व्यक्ती    ड) पैसा

पर्याय : १) फक्त अ २) अ,ब,क          ३) ब,क,ड          ४) अ,क,ड

उत्तर : __________________

५. खालील घटक एकत्र आल्याने मागणी निर्माण होते.

अ) इच्छा                 ब) खर्च करण्याची मानसिक तयारी       

क) वस्तूंची उपलब्धता      ड) खरेदीशक्ती 

पर्याय : १) फक्त अ २) अ,ब      ३) अ,ब,ड          ४) अ,ब,क,ड

उत्तर : ________________   

६. विदेशी व्यापाराचे प्रकार

अ) आयात व्यापार   ब) निर्यात व्यापार    क) पुनर्निर्यात व्यापार       ड) अंतर्गत व्यापार  

पर्याय : १) अ आणि ब    २) अ,ब आणि क    ३) अ,ब, क आणि ड   ४) क आणि ड

उत्तर  : __________________

 

७. राष्ट्रीय उत्पन्न ही पुढीलपैकी संकल्पना आहे.

अ) साठा           ब) अंतिम          क) मध्य           ड) प्रवाही

पर्याय : १) ब,क आणि ड   २) अ,क आणि ड      ३) फक्त ड   ४) फक्त क   

उत्तर  : ______________

८. पुरवठ्याचे अपवाद

अ) स्थिर उत्पादन खर्च     ब) स्थिर उत्पादन तंत्र

क) कृषी उत्पादने          ड) हवामानाच्या स्थितीत बदल नाही

पर्याय : १) अ,ब,क,ड २) अ,ब,क ३) फक्त क ४) अ,ब

उत्तर : ___________________

प्रश्न क्र. २ विसंगत शब्द ओळखा :                                                

१) स्थळानुसार बाजार : स्थानिक बाजारपेठ, राष्ट्रीय बाजारपेठ, आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ, दीर्घकाळ बाजार

उत्तर : ______________________

२) उपयोगीतेचे प्रकार : एकूण उपयोगिता, काल उपयोगिता, स्वामित्व उपयोगिता, सेवा  उपयोगिता

उत्तर : ______________________

३) मागणी सिद्धांताची गृहीतके : स्थिर उत्पन्न पातळी, कर धोरणात बदल नाही, लोकसंख्येच्या आकारमानात बदल, संख्यात्मक मापन  

उत्तर : ______________________

४) विक्री खर्च : दूरदर्शन प्रसारणाचा खर्च, साठेबाजी, प्रदर्शन, फलक जाहिरात

उत्तर : ______________________

५) राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या संकल्पना : स्थूल देशांतर्गत उत्पादन, निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादन, आयुर्विमा महामंडळ, स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन

उत्तर : ______________________

६) संघटित क्षेत्र : सहकारी बँका, व्यापारी बँका, सावकार, भारतीय रिझर्व्ह बँक

उत्तर : ______________________

७) निर्देशांक रचनेच्या पायऱ्या : वस्तूंची निवड, मूळ वर्षाची निवड, खर्चाची निवड, वस्तूंच्या किंमतीची निवड.

उत्तर : ______________________

८) खर्च संकल्पना : एकूण खर्च, सरासरी खर्च, सीमांत खर्च, उत्पादन खर्च

उत्तर : ______________________

प्रश्न क्र. ३. सहसंबंध पूर्ण करा  :                                                  

१) मातीपासून खेळणी : ________________ :: लोकरीचे कपडे : स्थल उपयोगिता

२) सर्व साधारण समतोल : स्थूल अर्थशास्त्र :: ______________________ : सूक्ष्म अर्थशास्त्र

३) मागणी वक्र : _______________ :: पुरवठा वक्र : वर जाणारा

४) चहा आणि कॉफी : ________________ :: वीज : संमिश्र मागणी

५) मक्तेदारी : मुल्यभेद :: __________________ : वस्तू भेद

६) उत्पन्न कर : प्रत्यक्ष कर :: वस्तू व सेवा कर : __________________

७) मूळ वर्ष किंमत : _____ :: चालू वर्ष किंमत : P1

८) ________________ : व्यापारी बँका :: पत नियंत्रण : मध्यवर्ती बँक

प्रश्न क्र. ४. आर्थिक पारिभाषिक शब्द लिहा   :                                       

१. अर्थव्यवस्थेची अशी शाखा जी अर्थव्यवस्थेच्या लहान भागाशी संबंधित आहे.

उत्तर : ___________________

२. अर्थव्यवस्थेतील सद्य स्थितीत उत्पादित केलेल्या सर्व वस्तू व सेवांच्या किंमतीची सरासरी

उत्तर : ___________________

३. विशिष्ट काळात विशिष्ट किंमतीला बाजारातील सर्व उपभोक्त्यांनी केलेली मागणी

उत्तर : ___________________

४. वस्तू व सेवांवर लागू केला जाणारा कर.

उत्तर : _____________________

५. एका जादा नगसंख्येचे उत्पादन केल्यानंतर खर्चात झालेली निव्वळ वाढ.

उत्तर : _____________________

६. ठराविक कालावधीसाठी ठेवल्या जाणाऱ्या ठेवी.

उत्तर : ___________________

७. संस्थांची अशी शृंखला कि जिच्या आधारे काल व स्थान पदमालेतील बदलाचे मापन करता येते.

उत्तर : ___________________

८. एका वर्षाच्या कालावधीत देशाच्या सर्व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक व्यवहारांची पद्धतशीरपणे केलेली नोंदणी.

उत्तर : _____________________

प्रश्न क्र. ५ खाली दिलेल्या घटनांवरून तुमचे मत स्पष्ट करा.              4             

१. भारतात चलन निर्मितीचा हक्क भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे आहे.              

उत्तर : ______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

२. वस्तूची किंमत व वस्तूची मागणी यांच्यात व्यस्त संबंध असतो.            

उत्तर : ______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

३. मक्तेदार मुल्यभेद करतो.

उत्तर : ______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

४. कर हे सरकारला व्यक्तीने केलेले सक्तीचे देणे असते.                    

उत्तर : ______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

Share